Legal aspects of test in Poland

prawne

Pomimo faktu, że mamy już XXI wiek to tak naprawdę po dziś dzień nie udało się wymyślić takiego urządzenia, które nie dawałoby żadnych złudzeń odnośnie tego czy dana osoba mówi prawdę czy może jednak nas okłamuje. Organizm ludzki, a szczególnie umysł, jest na tyle skomplikowany, że prawdopodobnie jeszcze długo nie będziemy mieć absolutnej pewności odnośnie prawdomówności ludzi, ale oczywiście może to i lepiej.

Rozsławiony na całym świecie „wykrywacz kłamstw”, czyli wariograf, to urządzenie bardzo starej daty, które po dziś dzień praktycznie nie zmieniło się w ogóle. Wyniki badań na tym urządzeniu były, są i na pewno długo jeszcze będą bardzo kontrowersyjne. Z racji tego wariograf jest bardzo rzadko używany w postępowaniach karnych w Polsce. Najczęściej takie badania przeprowadza się na prywatne zlecenia osób podejrzewających swoich najbliższych o zdrady, kradzieże czy działania na niekorzyść na przykład firmy. Czasem jednak wykorzystuje się badania na wykrywaczu kłamstw w postępowaniach karnych, ale są one ograniczone przez odpowiednie przepisy.

Art. 192a.  § 1. Kodeksu Postępowania Karnego

„W celu ograniczenia kręgu osób podejrzanych lub ustalenia wartości dowodowej ujawnionych śladów…”

Art. 192a.  § 2. Kodeksu Postępowania Karnego

„…za zgodą osoby badanej biegły może również zastosować środki techniczne mające na celu kontrolę nieświadomych reakcji organizmu tej osoby.”

ODAweDYwMA,temida

Według polskiego prawa w sprawach karnych badanie wariografem mogą zlecać tylko i wyłącznie biegli sądowi, oczywiście najczęściej na wniosek osób zainteresowanych takim badaniem. W przypadku świadków urządzenie to może zostać wykorzystane do sprawdzenia wiarygodności składanych zeznań, ale pod pewnymi warunkami. Najważniejsze jest tutaj to, że nawet w przypadku wydania wniosku o badanie wariografem przez biegłego osoba badana może się na takie badanie nie zgodzić. W takim wypadku test nie może zostać przeprowadzony. Bardzo istotne jest także to, że w tym wypadku wynik takiego badania w żadnym wypadku nie może stanowić dowodu w sprawie. Jest to wyłącznie materiał pomocniczy, który przed wydaniem ostatecznej wersji akt musi zostać komisyjnie zniszczony.

Wyjątkiem od tej reguły jest badanie wariografem osoby już oskarżonej w sprawie. Oczywiście tutaj badanie także musi być przeprowadzone za zgodą badanego, ale w tym wypadku wyniki tego badania mogą być użyte jako dowód w sprawie. Zazwyczaj jednak sądy traktują taki dowód z przymrużeniem oka i rzadko kiedy stanowią one kluczowy element w sprawie.

Naturalnie prawo dokładnie określa warunki przeprowadzenia takiego badania, czyli może być ono wykonane tylko na osobach zdrowych psychicznie, ale po części także i fizycznie. Wszelkie zaburzenia w pracy serca, przeziębienie, przemęczenie oraz bóle automatycznie dyskwalifikują z takiego badania. Również odmowa przeprowadzenia badania jest prawnie chroniona. Nie wolno bowiem starać się w żaden sposób wymusić na badanym wyjaśnienia powodu odmowy, gdyż może to dodatkowo obciążać go w sprawie karnej.

Jak wspomniałem na początku badania wariografem budzą szereg kontrowersji i dlatego stosuje się je niezwykle rzadko, a jeśli już to najczęściej jako materiał pomocniczy do prowadzenia śledztwa. Ten stan rzeczy prawdopodobnie będzie mogło zmienić jedynie pełne zrozumienie działania podświadomych reakcji człowieka, które poparte zostanie odpowiednimi testami.

Rate this post